Het tillenbeest - Leesportfolio opdracht 3
‘Het tillenbeest’ – Jan Wolkers
Groepsleden:
- Barbara Geuens
- Tina Maes
- Doha Az
STAP 1: stel jezelf vragen tijdens het lezen
Opdracht 1
1) Welke betekenis heeft het Perzische tapijt?
2) Hoe is zijn zus om het leven gekomen?
3) Hebben de Duitsers iets te maken met het overlijden van zijn zus?
4) Hoe komt het dat moeder ‘permanent’ zwanger was?
5) Lijdt grootvader aan autisme?
6) Was vader depressief of was hij een man van strikte principes?
7) Kanker is deels genetisch bepaald, maar wil niet zeggen dat het kind dit meteen overkrijgt. Waarom is men zo zeker dat hij aan kanker zal sterven?
8) Vader heeft de toegang tot het huis van de zus verboden, maar hoe voelde hij zich bij het 'amper zien' ervan?
Opdracht 2
1) Vader heeft de toegang tot het huis van de zus verboden, maar hoe voelde hij zich bij het 'amper zien' ervan?
2) Was vader depressief of was hij een man van strikte principes?
Opdracht 3
Vragen Barbara:
1) Is zijn zus vermoord? (Door de Duitsers?)
2) Wat wil R.P. zeggen? (Bedoelde ze hier haar broer mee of iets of iemand anders?
Vragen Tina:
1) Waarom doet de moeder niets aan de situatie? Is ze bang voor haar man?
2) Waarom bewaart de moeder 'Het tillenbeest' als het enkel negatieve herinneringen met zich meebrengt?
Vragen Doha:
1) Hoe is zijn zus om het leven gekomen?
2) Waarom bezoekt hij zijn ouderlijke woning niet zo vaak?
STAP 2: kies 3 hamvragen
1) Waarom bezoekt hij zijn ouderlijke woning niet zo vaak?
2) Hoe is zijn zus om het leven gekomen en zouden de Duitsers hier wat mee te maken hebben?
3) Waarom bewaart de moeder 'Het tillenbeest' als het enkel negatieve herinneringen met zich meebrengt?
STAP 3: bespreek je hamvraag
De groep is bij elkaar gekomen en heeft de vragen besproken in een gezellige babbel over het kortverhaal.
STAP 4: formuleer een antwoord
1) Waarom bezoekt hij zijn ouderlijke woning niet zo vaak?
Het hoofdpersonage maakt meteen duidelijk dat hij niet zo graag naar zijn ouderlijke woning gaat. Het doet hem erg aan vroeger denken, bijvoorbeeld hoe zijn grootouders waren en wat hij heeft meegemaakt tijdens de oorlog.
De grootste reden waarom hij zijn ouderlijke woning niet zo vaak bezoekt is volgens ons omdat het tillenbeest bij zijn ouderlijke woning staat. Het hoofdpersonage linkt het tillenbeest rechtstreeks aan zijn oudere overleden zus. Toen hij het tillenbeest uit het kasteel naar het huis van zijn ouders wou brengen samen met een vriend, was die vriend zo aan het stuntelen met een grote spiegel dat hij besloot het tillenbeest even in het bos te verstoppen.
Toen hij het beeld neersmeet op de grond, veerde het lichaam omhoog waardoor hij het half verteerde gelaat van zijn zus zag. Dit is voor het hoofdpersonage een trauma voor het leven en dit linkt hij rechtstreeks aan het beeld. Het beeld staat in zijn ouderlijke woning wat maakt dat hij telkens als hij daar is herinnerd wordt aan dit trauma en dus bijgevolg niet zo vaak zijn ouderlijke woning bezoekt.
2) Hoe is zijn zus om het leven gekomen en zouden de Duitsers hier wat mee te maken hebben?
Het hoofdpersonage moet altijd aan zijn dode zuster denken wanneer hij het ouderlijk huis bezoekt. Wij denken dat de Duitsers er iets mee te maken hebben, of haar vader. Het karakter van zijn zuster wordt beschreven: in de oorlog lijdde zij namelijk aan de “wellustziekte”.
Ze bracht veel tijd door met Duitsers met als gevolg dat ze thuis niet meer welkom was. Betekent dat dan dat ze is vermoord door de Duitsers? Of is ze vermoord door haar vader omdat ze omging met de Duitsers?
Het hoofdpersonage dacht als kind dat de Duitsers bij hun vertrek zijn zus hadden achtergelaten net als een wastafel, want dat neem je toch ook niet mee. Hij beschouwde zijn zus dus als deel van de accommodatie van het bezette kasteel. Een hele mooie vergelijking voor zo’n jong kind.
Hij dacht aan het moment dat hij samen met zijn vriend achtergelaten kostbare spullen mee naar huis kon dragen. Het waren er te veel dus moest de tweede sfinx maar in het bos achtergelaten worden. Zo gooide het hoofdpersonage in 1944 als jongen de sfinx in een met bladeren bedekte kuil. Dit bleek een latrine, een primitieve plee van de Duitsers te zijn, waardoor het stront omhoog spatte en voor een paar seconden het half verteerde, zwarte lijk van zijn zuster te bewonderen was.
Ze had een briefje achtergelaten in haar jaszak waarin stond “Denk aan P.R., hij is gevaarlijk”. Die P.R. kan ook iets te maken hebben met haar dood. Ze zag het in ieder geval aankomen aangezien zij de moeite nam om het op te schrijven en te bewaren in haar regenjas.
3) Waarom bewaart de moeder het Tillenbeest als het enkel negatieve herinneringen met zich meebrengt?
In het kortverhaal gaat het hoofdpersonage terug langs bij zijn ouderlijk huis. Hierbij worden enorm veel herinneringen bovengehaald. Nog maar bij het aanbellen, denkt hij al terug aan hoe dat vroeger was, aan hoe vroeger zijn moeder de deur altijd open deed alvorens hij kon aanbellen. Wanneer hij dan binnenshuis is, neemt hij het huis waar als pure nostalgie. Alles is nog steeds hetzelfde. Het tafelkleedje is nog steeds hetzelfde, enkel wat ouder geworden. De geur die in de ruimte hangt, ruikt nog net zoals toen het hoofdpersonage jonger was. En ook het Tillenbeest staat nog steeds op zijn vaste plekje.
Ons vermoeden zegt dat de moeder van het hoofdpersonage geen afscheid kan nemen van het verleden. Ze verloor haar dochter op een gruwelijke manier en haar vader stierf aan kanker. Haar zoon komt heel af en toe nog eens langs maar dat bezoek is nooit meer zoals het vroeger geweest is. Volgens ons mist de moeder deze tijd. En kan ze het verleden nog steeds niet laten rusten. Wanneer ze zaken in haar huis zou veranderen of verwijderen, zou ze misschien ook de herinnering aan de goede tijd en de herinnering aan haar dochter en vader weggooien.
Kort samengevat luidt ons antwoord: De moeder bewaart het Tillenbeest omdat ze zich er nog niet heeft bij kunnen neerleggen dat haar dochter en vader overleden zijn. Ze kan het verleden nog niet achter zich laten. En doordat ze het Tillenbeest bijhoudt en alles in het huis ongeroerd laat, zal ze het verleden niet weggooien.
STAP 5: rechtvaardig je antwoord
Rechtvaardiging vraag 1:
Het hoofdpersonage zegt dat er in het salon een voorwerp is dat hem met angst vervult, namelijk het tillenbeest. Hij vertelt hoe hij het tillenbeest uit het kasteel naar zijn ouderlijke woning heeft gebracht en wat er onderweg is gebeurd. Namelijk dat zijn vriend zo aan het stuntelen was met een grote spiegel dat hij besloot het tillenbeest even te verstoppen in het bos. Hier laat hij het beeld neerploffen waardoor hij het half verteerde gelaat van zijn zus zag.
Rechtvaardiging vraag 2:
In het verhaal zegt het hoofdpersonage dat zijn zus erg veel tijd doorbracht met de Duitsers en beschrijft hij haar als iemand die leidde aan de ‘wellustziekte’. Bovendien vertelt het hoofdpersonage ook hoe hij het tillenbeest uit het kasteel naar zijn ouderlijke woning heeft gebracht en hoe het komt dat hij het half verteerde gelaat van zijn zus zag. Daarbovenop komt nog dat hij vertelt dat hij haar jas in het kasteel gevonden had en dat daar een briefje instak met “Denk aan P.R., hij is gevaarlijk” op.
Rechtvaardiging vraag 3:
De moeder weet misschien niet dat het beeld zo’n slechte herinnering met zich meedraagt. Daarnaast is het ook erg logisch dat ze haar huis op dezelfde manier inricht en zich zo vasthoudt aan haar gewoontes en tradities van vroeger. Zo voelt ze haar meer op haar gemak.